17 Ağustos 1999 Kocaeli Depremi ve Zararları
Dilovası Beldesi 17 Ağustos 1999 Kocaeli depreminde hasar
görmüştür. Buna göre 50 bina, 58 konut ve 2 işyeri yıkık ve
hasarlıdır. 137 bina, 175 konut, 15 işyeri ise orta hasarlıdır ve
936 bina, 1258 konut, 119 işyeri, az hasarlı olarak tespit
edilmiştir. Depremde zarar gören binalar genellikle birinci
kentleşme döneminde yapılan gecekondulardır. Bir kısmı da ikinci
dönemde üzerine kat çıkılan gecekondulardan meydana gelmiştir. Yer
Bilimcilerin yaptıkları araştırmaya göre şehrin kuzey, kuzeybatı
ve doğusu deprem güvenliği açısından kayalık bir zemine sahiptir.
Gelişimini
tamamlayan
Dilderesi çevresi alüvyon bir yapıda olup, Marmara Denizi’ne
kadar riskli bir bölge olup, çok katlı yapılaşmaya uygun değildir. Kentin büyük bir
bölümünün zemin açısından sağlam olması, beraberinde deprem
nedeniyle diğer bölgelerden göç almasına neden olmuştur. Bu durum
arsa fiyatlarını artırmıştır.
İMES Organize Sanayi Bölgesi’nin kentin
kuzeybatısına kurulmuş olması tesadüf değildir. Dolayısıyla şehir
bu yöne doğru kayacaktır.
Dilovası, Mimar Sinan ve Diliskelesi Mahallelerinde zeminin sağlam
olduğu tetkik edildiğinden yeni toplu konut yerleşimine açık
yerler mevcuttur. Mevcut olarak kişi başına düşen 5-6 km2
yeşil
alana ek olarak, Belediye sınırları dışında kalan fakat, halkın
piknik ve yeşil alan olarak kullandığı 5-6 km2
‘lik büyük bir
alanda mevcuttur.
 |
|
Dilovası
1. Deprem Kuşağı Bölgesindedir. |
1. DERECE RİSKLİ YERLER
Zeytinburnu Ayamama Deresi, Ataköy'ün bulunduğu kesimler,
Florya (batısında bulunan heyelan alanları), Küçükçekmece (Küçükçekmece
Gölü'nün kuzey doğusunda bulunan Nakkaşdere alüvyonlarının
bulunduğu kesimler ve Kanarya), Azaplı yöresi (Altınşehir'in düşük
yükseltili yerleri ve delta), Ispartakule (Alibey Yarımadası'nın
batı kısımları), Firuzköy (göl kenarları), Esenkent, Avcılar (Küçükçekmece
yönüne bakan kıyıları ve Marmara Denizi'ne bakan kıyıları),
Ambarlı, Haramidere (sağlı sollu olmak üzere "Bir tarafı Avcılar,
bir tarafı ise Yakuplu"), Kavaklı (Dereiçi )
2. DERECE RİSKLİ YERLER
Beşiktaş (Ihlamur çukuru), Ortaköy (Dereboyu), İstinye
(çukuru), Tarabya (çukuru), Üsküdar (çukuru), Beylerbeyi (çukuru),
Küçüksu (çukuru), Paşabahçe-Beykoz (çukuru), Çayırbaşı (çukuru),
Karaköy, Tophane, Salıpazarı, Beşiktaş, Ortaköy (dolgu olan
kesimleri), Eyüp, Alibeyköy, Sütlüce, Balat, Kasımpaşa ve Güngören
bölgelerinin (kıyı kuşakları), Kadıköy (Kurbağalıdere), Moda
(denize bakan kısımları ve Küçükyalı'nın bulunduğu kesimler),
Kartal (Rahmanlar bölümü), Tuzla (Dere kısmı) ve
Dilovası. Eminönü
(Cankurtaran, Şehzadebaşı, Fatih, Vatan Caddesi, Çarşamba,
Edirnekapı'nın güneyinde kalan kesim), Topkapı, Bakırköy,
Bahçelievler, Merter, Şirinevler (bir kısmı), Halkalı, Nakkaşdere,
Esenkent, Ömerli, Büyükçekmece, Tepecik (Tepecik, Akören ve
Pomak'ın güney kısmı), Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka,
Gürpınar, Kavaklı, Yakuplu, Esenyurt, Avcılar, Ambarlı, Firuzköy,
Beylikdüzü, Küçükçekmece, Florya, Yeşilköy, Ataköy ve Zeytinburnu.
3. DERECE RİSKLİ YERLER
Darıca, Dolayoba, Pendik, Kartal, Kadıköy, Üsküdar, Ümraniye,
Beykoz, Çengelköy, Polonezköy, Şile, Haydarpaşa, Altıyol,
Bahariye, Kızıltoprak, Erenköy, Suadiye, Bostancı, Kozyatağı,
Altunizade, İçerenköy, Bağdat Caddesi, Fenerbahçe, Söğütlüçeşme (Kurbağalıdere
dışı), Moda (denize bakmayan kısımları), Acıbadem, Koşuyolu,
Adalar, Eminönü, Rumelihisarı, Arnavutköy, Etiler, Emirgan, Bebek,
Tarabya, Yıldız, Serencebey, Dikilitaş, Beyoğlu, Beşiktaş, Maçka,
Teşvikiye, Nişantaşı, Şişli, Gayrettepe, Mecidiyeköy, Esentepe,
Balmumcu, Kurtuluş, Feriköy, Taksim, Kağıthane, Gaziosmanpaşa,
Levent, Maslak, İstinye, Tarabya, Sarıyer, Karaköy (rıhtım dışında
kalan kısım), Gültepe, Bağcılar, Haraçcı, Taşocağı.
Dilovası
Belediyesi'nce yaptırılan " İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik
Etüt Raporu " na göre inceleme alanı yerleşime uygunluk açısından
incelenmiş, aşağıdaki guruplara ayrılmıştır. Dilovası Belediyesi
Sanayi Alanı .I. ve II. Etap revizyon İmar Planı'nda bu
rapor sonucunda belirlenen yükseklik değerine uyulmuştur.
>< Uygun Alan 1 (UA1)
><
Uygun Alan 2 (UA2)
><
Önemli Uygun Alan 1 (ÖUA)
><
Önemli Uygun Alan 2 (ÖUA2)
><
Önemli Alan (ÖA)
><
Jeoteknik Etüd Şartlı Alan (JE)
><
Yerleşime Uygun Olmayan Alan (UOA)
Uygun Alan 1 (UA1)
Bu alanlar
kaya zeminleri topoğrafik eğiminin % 20'nin altında olduğu
kısımlardır. Bu formasyonlarda herhangi bir
yerleşim problemi beklenmemektedir. 17 Ağustos 1999 Marmara
Depremi sonrasında da bu kaya grubu
üzerindeki binalarda bir hasar söz konusu değildir.
Dilovası ve
civarı 1. Derece Deprem Bölgesi içinde yer almaktadır. Yapılacak
her türlü altyapı ve üst yapı hizmetlerinde
Bayındırlık Bakanlığı Afet işleri Genel Müdürlüğü'nün ilgili
yönetmelikleri çerçevesinde parsel bazında
jeolojik ve jeoteknik çalışmalar zemin etüdleri ve jeofizik
çalışmalar yapılması gerekmektedir.
Bu alanlarda
parsel bazında ki etüdler ve bölgenin depremselliği göz önünde
bulundurularak bina yükseklikleri Hmax.:18.50 olacak şekilde önerilmiştir.
Uygun Alan 2 (UA2)
Bu alanlar
UA1 alanlarında
olduğu gibi topoğrafik eğimin %20’nin altında olduğu kesimlerdir.
Bazı bölgelerde zemin yumuşak kaya
geçişinde yer almaktadır. Buna
göre de Hmax: 12,50 m olarak önerilmiştir.
Önemli Uygun Alan 1 (ÖUA)
Önemli Uygun Alanlar kaya
zeminleri topoğrafik eğiminin %20’nin üzerinde olduğu kısımlardır.
Herhangi bir stabilite, jeolojik ve jeoteknik problem
gözlenmemekle birlikte özellikle KPk simgesi ile gösterilen
killi
kireçtaşı alanında eski Dilovası’nın yerleşiminden başlayan yarı
düzensiz bir yapılaşma mevcuttur. Yeni ruhsatlarda yapılar eski
binalara çok yaklaşacaktır. Kaya içindeki kazı şevlerinde blok ve
kayma tipi kaymalar olabilir. Bu durum eski yapılara zarar
verebilir. Genel yerleşimi etkilememekle birlikte bir takım
önlemler alınmalıdır. Bu önlemler istinat duvarı yapılması,
yüzey
sularının direne edilmesi ve kazı bitişiğinde etkilenecek bina
varsa nasıl korunacağına ait önlemler şeklindedir. Söz konusu
önlemler alındıktan sonra Hmax: 18,50 m olabilir.
Önemli Uygun
Alan 2 (ÖUA2)
Bu alanlar da topoğrafik eğimin %20’nin üzerinde
olduğu kesimlerdir. Önemli Uygun Alanda belirtilen önlemler
alındıktan sonra Hmax: 12,50 m olacak şekilde bina yüksekliği
verilebilir.
Önemli Alan (ÖA)
Önemli Alanlar Kuvaterner yaşlı
alüvyondan oluşan alanlardır. Bu alanlarda
büyük sanayi tesisleri,
depolama alanları bulunmaktadır. Bu tip zeminlerde farklı oturma
ve aşırı oturmalara karşı uygun temeller kullanılmalıdır.
Alüvyonların kalınlığı
Dilderesi
vadisinin doğusundan ve batısından dereye yaklaştıkça
kalınlaşmaktadır. Tesislerin altındaki alüvyon kalınlığının faklı
olması binalar için tehdit oluşturmaktadır. Yapı planlamalarında
alüvyon kalınlığı tam ortaya konulmalı eğer ana kaya yakınsa
temel elemanlarının tümü ana kayaya oturtulmalıdır. Eğer bu mümkün
değilse mevcut duruma göre temel elemanları belirlenmeli ve
gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
Bölgede Yapılan incelemelerde
alüvyonlarda yer altı suyu seviyesinin 2 ile 7
metre değiştiği
tespit edilmiştir. Yer altı suyu alüvyon zeminlerde taşıma gücünü
yarı yarıya azaltır. Temel atılmadan önce bölgede kirli olduğu
bilinen yer altı suyu analizleri yapılarak betona, demir ve
çeliğe
zarar verecek iyonlar varsa tespit edilmeli buna uygun çimento
seçilmelidir.
Alüvyon zeminlerde deprem
dalgalarını büyütme özelliği vardır. Bu tip zeminlerde 2 kattan
fazla yüksekliğe sahip binaların 17 Ağustos 1999 Marmara
depreminde ağır hasara uğramaması kurumları yanılgıya düşürmemeli,
eski tesislerde uzman kuruluşlarca jeoteknik etütlerini yaptırıp
mevcut duruma göre eğer takviye gerekiyorsa yine uzman
kuruluşlarca takviyeleri planlanmalıdır.
Bu hususlar dikkate alınarak bu
alanlarda ayrık nizamda ve Hmax: 6,50 m olacak şekilde
yapılaşmaya gidilebilir. Hmax: 6,50’nin üzeride bina yapılması
durumunda mutlaka uzman kuruluşlardan onay alınmalıdır.
Jeoneknik Etüd Şartlı Alan
(JE)
Eosen yaşlı
Kiltaşı+Marn ardalanmasından oluşan
birimin oluşturduğu bu alanlar eğimi değişken fakat onduleli,
lokal heyelanlı alanlardır. Bu bölgede yapılaşma öncesinde detaylı
jeolojik-jeoteknik etüdler, şev stabilitesi analizleri
yapılmalıdır. Tesis yapımı öncesi bu etüdler
Bayındırlık Bakanlığı
Genel Müdürlüğü’nce onaylatılmalıdır. Planlama sırasında bu alanda
mümkün olduğu kadar öncelikle yeşil alan planlanmalıdır.
Yeşil
alan olarak değerlendirilen kesimlerde sabit tesislerden
kaçınılmalıdır. Burada yapılacak tesislerde ise kesinlikle zemine
kazıklar çakılarak veya çok iyi projelendirilmiş istinat
duvarları planlanarak şev stabilitesi sağlanmalıdır.
Yerleşime Uygun Olmayan Alan (UOA)
İnceleme alanında yer alan çöp depolama alanı,
dolgu alanı, fay, muhtemel fay, yol ve
yarma şevleri yerleşime
uygun olmayan alanlardır.
Çöp depolama alanlarında gaz
birikimleri ve insan sağlığını tehdit eden unsurlar söz
konusudur. Bu alanda yapılaşma yapılmamalıdır. Yine imar planı
hazırlanırken mevcut çöp depolama alanına ne kadar
yaklaşılabileceği konusunda Çevre İl Müdürlüğü’nden görüş
alınmalıdır.
